مىدارند مىگريزد و جز با عاشقان و دوستان خدا ابدا با كسى انس نمىگيرد . كلمهء 8 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : المؤمن إذا نظر اعتبر و إذا سكت تفكّر و إذا تكلّم ذكر و إذا أعطى شكر و إذا ابتلى صبر « 1 » . ترجمه : مؤمن هرگاه به چيزى نظر كند به نظر عبرت مىنگرد ، و اگر سكوت كند در عظمت و حكمت خدا فكر مىكند و هرگاه سخنى گويد به ذكر خدا زبان گشايد ، و هرگاه خدا به او چيزى عطا كند شكر مىكند و اگر مبتلا به بليّه‌اى شود صبر در بلا كند . شرح : مؤمن به هرچه نظر كند نظر عبرتست « نظر خداىبينان ز سر هوا نباشد » چون خاموش باشد سكوتش فكر تست مانند مردم غافل از خدا نيست بلكه به ياد خدا و به فكر عظمت و حكمت‌هاى الهى است و اگر نعمتى خدا به او عطا كند به شكر آن نعمت مىپردازد كه شكر نعمت مال بذل و احسان است ، و شكر نعمت علم تعليم به خلق و ارشاد و هدايت است ، و شكر نعمت جاه عدل و محبت به زيردستانست ، و شكر هرنعمت صرف كردن آن نعمت است براى غرضى كه خداى براى آن غرض آن نعمت را عطا كرده است و اگر مؤمن را بلائى رسد چون مرض و فقر و مرگ فرزند در بلا جزع نمىكند زيرا بلا را هم نعمتى از خدا مىداند و صبر مىكند تا خدا جزاى صابران به وى عطا كند كه إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ « 2 » . كلمهء 9 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : الصبر ثمرة الإيمان « 3 » . ترجمه : صبر در امور ثمره ايمانست . شرح : صبر بر سه قسم است ، يكى صبر در معصيت كه انسان چون به معصيتى نفس او را دعوت كند به صبر و شكيبائى از لذّت آن معصيت بگذرد و دامن صبر و حلم را در مقابل آن لذّت فانى موقّت از دست ندهد . دوم صبر بر عبادت كه انسان در نماز و طاعت عجول نباشد و به شتاب در نماز

--> ( 1 ) . غرر و درر آمدى ، شرح آقا جمال ، ط 1 ، ج 2 ، ص 127 ، ش 2075 . ( 2 ) . زمر / 11 ( 3 ) . غرر و درر ، شرح آقا جمال ، ط 1 ، ج 1 ، ص 178 ، ش 679 .